Hoe maak je vluchtelingenproblematiek bespreekbaar in de klas?

Hoe maak je vluchtelingenproblematiek bespreekbaar in de klas?

Vluchteling Naja Alhadi doet zijn verhaal tijdens burgerschapslessen bij MBO Amersfoort

Beelden van grote vluchtelingenstromen in Oost-Europa, berichten over uit de hand gelopen protesten tegen asielzoekerscentra en schokkende opmerkingen over vluchtelingen op sociale media: de vluchtelingencrisis beheerst al lange tijd de media en zorgt voor veel maatschappelijke onrust. Docenten ervaren die onrust ook in de klas. Aan hen de belangrijke taak om het vluchtelingenprobleem bespreekbaar te maken. Maar hoe bespreek je zo’n gevoelig en complex onderwerp?

studenten die fel tegen asielzoekers zijn

Maurits van der Mersch is docent burgerschap aan het MBO Amersfoort. De vluchtelingenproblematiek kwam in de lessen van Maurits vaak ter sprake tijdens de nieuwsronde. Maurits: “Elke les nam een aantal studenten een nieuwsartikel mee over een aan burgerschap verwant onderwerp. Aan de hand van het artikel ging ik het gesprek met de klas aan. Steeds vaker had het artikel te maken met vluchtelingen. Ik merkte dat de discussies over dit onderwerp tot niets leidden. Het was moeilijk om een vorm te vinden waarin ik de studenten die fel tegen asielzoekers en vluchtelingen waren een genuanceerdere mening kon bijbrengen.”

Syrische vluchteling Naja

naja

De Syrische vluchteling Naja Alhadi.

Maurits kreeg uiteindelijk de helpende hand toegestoken door een collega die hem tipte over Naja Alhadi (28). “Naja is een jaar geleden uit Syrië naar Nederland gevlucht. Mijn collega vertelde dat hij hoog is opgeleid en goed Engels spreekt. Ik merkte al tijdens mijn eerste ontmoeting met Naja dat hij een ontzettend sociale en slimme vent is en dat het een goed idee zou zijn om hem in mijn lessen uit te nodigen. Zo konden studenten ook eens de andere kant van het verhaal horen.” Naja vond het een eer om te worden uitgenodigd: “Zo kon ik mijn ervaringen met studenten delen. Daarnaast was het voor mij een uitgelezen kans om even te ontsnappen aan de verveling in het asielzoekerscentrum en iets terug te doen voor de Nederlandse samenleving.”

Heftige reacties

Toen Maurits de komst van Naja aankondigde in zijn klassen, reageerde een aantal studenten heftig. Maurits: “Sommige reacties waren best pijnlijk. Eén student gaf bijvoorbeeld aan dat ze niet met ‘dat soort mensen’ wilde praten. Ik bood aan dat ikzelf haar vragen aan Naja zou stellen. Een andere student werd oprecht boos op me en vroeg me waarom ik dit deed. Wat ik daarom van tevoren tegen de studenten heb gezegd is dat we allemaal met onze vragen, twijfels en zorgen zitten met betrekking tot dit onderwerp. Ik zei dat dat ook voor mij geldt en dat ik ook niet altijd alle antwoorden weet. Daarom leek het mij goed om het verhaal ook eens van de andere kant te horen. Uiteindelijk hebben mijn studenten dit goed opgepakt. Ze zijn als een soort reporters te werk gegaan en hebben ook echt heel goede vragen gesteld.”

Ervaringen studenten

Tara is een tweedejaars leerling op mbo-niveau 4 en zit in een van de klassen die Naja bezocht. “Ik zag natuurlijk wel het een en ander op televisie, maar in mijn nabije omgeving merkte ik eigenlijk weinig van het vluchtelingenprobleem. Het was best wel een ver-van-mijn-bedshow. Dat iemand er persoonlijk over vertelde, maakte een groot verschil.” Ook voor klasgenote Sharon was de komst van Naja een bijzondere ervaring: “Ik verwachtte in eerste instantie niet veel van zijn bezoek. Ik vind het belangrijk dat vluchtelingen bereid zijn om te werken en om zich in te zetten voor de maatschappij. Naja wilde duidelijk iets voor Nederland betekenen en iets terugdoen. Dat heeft mijn beeld best wel veranderd.”

Genuanceerde mening

Maurits merkte dat het bezoek de studenten hielp om zich in de situatie van een vluchteling te verplaatsen: “Het mooie is dat het meisje dat vooraf zo sceptisch was, tijdens de les toch zelf vragen ging stellen en na de les zelfs nog een kwartier met Naja bleef doorpraten.” Hij denkt niet dat het bezoek van Naja de meningen van de studenten radicaal heeft veranderd. “Maar ze kijken door zijn bezoek wel wat genuanceerder tegen de vluchtelingenproblematiek aan. Mijn doel was om de studenten te laten nadenken over vluchtelingen en om ze de andere kant van het verhaal te laten zien. Ik heb nu gemerkt hoe belangrijk het is om af en toe iemand van buitenaf te laten spreken. Het werkt veel beter dan dat ik met ze praat of dat ik een documentaire laat zien. Het opent werelden die normaal gesproken voor hen gesloten blijven.”

Meer informatie over de Nieuwsles Vluchtelingen

 

naja-en-maurits

De Syrische vluchteling Naja Alhadi en docent burgerschap Maurits van der Mersch.


Uitgeverij-deviant-magazine-2Uitgeverij Deviant Magazine

Dit artikel is afkomstig uit Uitgeverij Deviant Magazine van september 2016. Bent u benieuwd naar Uitgeverij Deviant Magazine? Vraag dan hier kosteloos uw exemplaar aan. Wilt u zich abonneren op het magazine? Stuur dan een e-mail naar info@uitgeverij-deviant.nl onder vermelding van ‘Abonneren Uitgeverij Deviant Magazine’.