Een docent die elke dag een beetje beter wil worden, wordt vanzelf geweldig

Een docent die elke dag een beetje beter wil worden, wordt vanzelf geweldig

Het verhaal van Stichting leerKRACHT

Allerlei mensen hebben het voornemen om het Nederlandse onderwijs te reorganiseren. Maar er zijn er maar weinig die een goedbetaalde baan in het bedrijfsleven opzeggen om een cultuuromslag in het onderwijs teweeg te brengen. Jaap Versfelt deed dat wél. Hij richtte Stichting leerKRACHT op met maar één doel: het onderwijs beter maken voor de student of leerling. 

dsc_0213

Jaap Versfelt

Jaap Versfelt geniet van de levendigheid op de verdieping van het Provinciehuis van Utrecht waar zijn stichting gevestigd is. Overal discussiëren groepjes schoolleiders, docenten en coaches over het thema ‘Hoe versta je de stem van de student of leerling?’. Dit is leerKRACHT in de praktijk: gezamenlijk het onderwijs beter maken, waarbij de student of leerling centraal staat.

Leerlinggerichtheid

“Eén op de tien middelbare scholen doet inmiddels mee met leerKRACHT”, vertelt Jaap. “De hele school wordt gedurende het leerKRACHT-traject in twee jaar tijd grondig ‘verbouwd’, want het is een flinke investering om je als school en team de methode eigen te maken. En inmiddels zijn we ook op een kwart van de mbo’s aanwezig. Qua aantallen blijven de basisscholen nog wat achter, maar qua impact gaat het daar juist het hardst. Op die scholen heerst al een cultuur van team en leerlinggerichtheid. Op middelbare scholen zijn docenten vaak meer gewend om te denken vanuit het overdragen van hun vakkennis. Zij moeten een grotere stap zetten om de leerKRACHT-methode onder de knie te krijgen.”

Het ontstaan van Stichting leerKRACHT

Jaap Versfelt hoorde zijn eigen kinderen over treurige en goede lessen vertellen. Toen zijn vrouw op latere leeftijd naar de pabo ging, kwam ze met dezelfde verhalen. Jaap stelde haar voor om samen deze pabo beter te maken. Ze hielden een enquête onder de pabo-studenten over de kwaliteit van het onderwijs. Daarmee ging zijn vrouw naar de teamleider, maar die herkende het beeld niet. Toen Jaap en zijn vrouw samen op gesprek gingen bij de directeur van de pabo, had die er een advocaat bijgehaald. Voor Jaap was de maat toen vol. Hij nam ontslag als partner bij McKinsey met maar één doel: het hele Nederlandse onderwijs veranderen. Hij wilde dat bereiken door een cultuur te creëren waarin docenten elke dag een beetje beter willen worden en door docenten de tools aan te reiken om dat mogelijk te maken. Inmiddels is Stichting leerKRACHT aanwezig op één op de tien middelbare scholen en op een kwart van de mbo’s. In 2020 wil Stichting leerKRACHT zichzelf overbodig hebben gemaakt zal Jaap zelf voor de klas gaan staan.

Nieuwbouw en schaalvergroting

“Veel docenten op het mbo voelen zich in de steek gelaten, verweesd zelfs. De besturen van de roc’s hebben zich jarenlang gericht op schaalvergroting, nieuwe gebouwen en financiën. De meest basale dingen, zoals smartboards en goede leslokalen, zijn er niet of functioneren niet goed. Een van de basisprincipes van leerKRACHT is elkaars vertrouwen winnen, zodat je elkaars lessen kunt bezoeken en feedback durft te geven en ontvangen. Dat kost in het mbo meer tijd. Zodra docenten op een mbo echter ervaren dat hun studenten of leerlingen er beter van worden, zijn ze om.” “Veel schoolbesturen zijn de weg kwijtgeraakt naar het primaire doel: lesgeven.”

De top van het Nederlandse bedrijfsleven

Volgens Jaap wordt  zijn stichting vooral door leerkrachten en coördinatoren benaderd. “Besturen staan zo ver weg van het primaire proces, dat ze niet eens in de gaten hebben dat hun scholen of teams met ons meedoen. Gelukkig heeft een aantal besturen besloten dat het anders moet. Voor hen is er een speciaal besturenprogramma.” Jaaps contacten met de top van het Nederlandse bedrijfsleven uit de tijd dat hij senior partner was bij McKinsey, komen goed van pas. Schoolbestuurders gaan samen met topmanagers van bedrijven als Ahold, Tata Steel en bol.com de werkvloer op. Ze zien dat het in die bedrijven heel gewoon is om van elkaar te leren. “Een schoolbestuurder die niet elke week lessen volgt om mee te maken hoe studenten of leerlingen de lessen ervaren, die zijn schoolleiders niet coacht in een verbetercultuur, die is volgens mij de weg kwijt.”

Verbetercultuur

“Er verandert al iets. De bestuurders die het te bont hebben gemaakt, gaan zelf weg of worden weggestuurd. De overgrote meerderheid is best oké, maar niet opgegroeid in de juiste cultuur. Ik heb eens een schoolbestuurder gesproken over het uitvoeren van verbeterideeën. Ik zei: je kunt zelf allemaal verbeter ideeën bedenken en je docenten die laten uitvoeren. Of: stel je eens voor dat je op jouw 28 scholen een verbetercultuur hebt waarin al je achthonderd docenten ieder wekelijks zelf twee concrete verbeterpunten bedenken en uitvoeren. Als ze dat veertig weken per jaar doen, zijn dat er tachtig per docent, maal achthonderd docenten, dat zijn elk jaar 64 duizend ideeën. Als we dat vijf jaar doen, zijn er driehonderd duizend verbeterideeën gegenereerd. Als je die rekensom maakt, ga je dan nog zelf die ideeën bedenken, of je ga je je tijd besteden aan het creëren van die verbetercultuur bij je docenten?” En die cultuuromslag, waarbij de docenten met hun praktijkervaring weer zelf betrokken worden bij de verbetering van het onderwijs, wil Stichting leerKRACHT bevorderen.

Van goed naar geweldig

“In 2020 wil ik dat leerKRACHT overbodig is. Ik wil dan zelf wiskundedocent worden. Ik heb dan echt hulp nodig van collega’s om een goede docent te zijn. Maar dat zal geen probleem zijn, we brengen nu een beweging op gang waardoor het in 2020 als abnormaal ervaren wordt om niet in een verbetercultuur te werken. Een docent wil het beste voor zijn studenten of leerlingen. Als je hem vraagt of hij geweldig wil worden, zal hij zeggen: nou nee, goed is goed genoeg. Maar als je vraagt of hij het elke dag een beetje beter wil doen voor zijn studenten of leerlingen, dan zal hij ‘ja’ zeggen. En als je het elke dag een beetje beter doet, dan word je vanzelf geweldig.

Niet meer eenzaam

“Docenten zeggen over leerKRACHT een paar dingen: ik word er een betere docent van, het is relevant voor mij omdat mijn studenten of leerlingen er profijt van hebben en het is ook nog eens hartstikke leuk om in zo’n cultuur te werken. Vroeger voelde ik me eenzaam, nu niet meer.”


Uitgeverij Deviant Magazine_coverUitgeverij Deviant Magazine

Dit artikel is afkomstig uit Uitgeverij Deviant Magazine van november 2015. Bent u benieuwd naar Uitgeverij Deviant Magazine? Vraag dan hier kosteloos uw exemplaar aan. Wilt u zich abonneren op het magazine? Stuur dan een e-mail naar info@uitgeverij-deviant.nl onder vermelding van ‘Abonneren Uitgeverij Deviant Magazine’.