Starttaal Vervolg volgens de makers: Sanne Bakker

Al jaren boden VIA Vooraf en VIA Vervolg een complete leerlijn Nederlands voor het praktijkonderwijs en voortgezet speciaal onderwijs. Maar nu was het tijd voor twee volledig nieuwe methodes, met een nieuwe look, nieuwe inhoud en nieuwe principes. Na het splinternieuwe Starttaal Vooraf zijn we ook aan de slag gegaan met Starttaal Vervolg, dat in voorjaar 2025 verschijnt. We spraken met Sanne Bakker, educatief ontwikkelaar van Starttaal Vervolg.

Starttaal Vervolg volgens de makers: Sanne Bakker

dinsdag, 10 december, 2024

Al jaren boden VIA Vooraf en VIA Vervolg een complete leerlijn Nederlands voor het praktijkonderwijs en voortgezet speciaal onderwijs. Maar nu was het tijd voor twee volledig nieuwe methodes, met een nieuwe look, nieuwe inhoud en nieuwe principes. Na het splinternieuwe Starttaal Vooraf zijn we ook aan de slag gegaan met Starttaal Vervolg, dat in voorjaar 2025 verschijnt. We spraken met Sanne Bakker, educatief ontwikkelaar van Starttaal Vervolg.

Hierboven staat het al: een nieuwe look, nieuwe inhoud en nieuwe principes. Is Starttaal Vervolg echt zo anders dan VIA Vervolg?

‘Zeker! In Starttaal Vervolg hebben we gekozen voor hele andere thema’s dan in VIA Vervolg: zes relevante thema’s met een rijke context. Thema’s waar leerlingen echt over na kunnen denken en die een duidelijke opbouw hebben. De leerlingen beginnen bij zichzelf met thema 1: ‘Identiteit’. Vervolgens richten de leerlingen zich via de thema’s ‘Thuis’, ‘Onderweg’, ‘In de media’, ‘Samenleving’ en ‘Mijn toekomst’ steeds meer naar buiten toe. De thema’s worden steeds grootser, maar hangen allemaal met elkaar samen.’

Zijn er ook nog dingen hetzelfde gebleven?

‘De opbouw van de hoofdstukken binnen de thema’s is ongeveer gelijk gebleven aan die in VIA Vervolg. We behandelen per thema alle vaardigheden in dezelfde volgorde. We zetten hierbij vooral in op productieve vaardigheden: leerlingen moeten veel zelf dóén.’

Wat is er nieuw aan de opbouw van de hoofdstukken?

‘In Starttaal Vervolg heeft elk thema nieuwe onderdelen: een Start!, twee Pitstops, een Finish! en een hoofdstuk ‘Tussen de regels’, waarin we fictie behandelen. We beginnen een thema met de Start!-opdracht. Hierin verzamelen leerlingen op een laagdrempelige manier voorkennis, bijvoorbeeld door een puzzel of quiz te maken. Na de startopdracht gaan leerlingen aan de slag met de taalvaardigheden. Na enkele taalvaardigheden te hebben behandeld, maken ze een Pitstop. Hierin herhalen ze wat ze zijn tegengekomen in de voorgaande hoofdstukken. Vooral voor de docent is dit een fijn moment om te zien of zijn leerlingen alles begrijpen en om feedback te geven. We eindigen elk thema met een Finish!, waarin alle vaardigheden weer samenkomen in een realistische situatie. Zo gaan leerlingen in het thema ‘Thuis’ reageren op een woonruimte. Ze lezen een advertentie en schrijven een bericht. Zo combineren ze verschillende vaardigheden.’

Misschien wel het meest aansprekende binnen deze nieuwe onderdelen is ‘fictie’. Waarom hebben wij daarvoor gekozen?

‘Om de leesvaardigheid te vergroten. Onze Tussen de regels-aanpak is gebaseerd op close reading. Leerlingen lezen een tekst in verschillende rondes. Ze worden stap voor stap meegenomen in de tekst. In ronde één krijgen ze vragen over de basis: wie is de hoofdpersoon van de tekst, waar speelt het zich af? In ronde twee en drie gaan ze steeds dieper in op de tekst. Het mooie hiervan is dat er geen goede of foute antwoorden zijn. Het gaat er echt om hoe iedereen een tekst persoonlijk interpreteert. Dat kan op verschillende manieren. Hierdoor wordt lezen een stuk laagdrempeliger en ervaren leerlingen niet de druk om een goed antwoord in te moeten vullen of een tekst helemaal te moeten snappen.’

En welke teksten gaan leerlingen dan lezen?

‘In leerwerkboek deel A van Starttaal Vervolg hebben we een fictietekst, een gedicht en een songtekst. De fictietekst is een fragment uit de roman ‘Onder de paramariboom’ van Johan Fretz, het gedicht is ‘Thuis’ van Erik van Os en de songtekst is van het lied ‘Ik moet gaan’ van zanger Pjotr. Het leuke is dat de fragmenten echt uitdagend zijn.  ‘Onder de paramariboom’ is bijvoorbeeld een boek voor volwassenen. Door te kiezen voor een bepaald fragment en de vragen aan te laten sluiten bij het niveau van de leerlingen, kunnen ze het toch doorgronden.’

Denk je dat leerlingen dit leuk gaan vinden?

‘Zeker! Vooral omdat we ermee laten zien dat we ze serieus nemen. Dat moet ook, want deze leerlingen gaan al richting volwassenheid. Niet alleen met de tekstfragmenten doen we dat, maar met alles aan Starttaal Vervolg. De thema’s, die aansprekend zijn en passen bij hun belevingswereld, maar ook de opmaak. Om een voorbeeld te noemen: in een van de startopdrachten gaan ze aan de hand van een woordslang nadenken over een thema. Die slang had gemakkelijk een soort stripfiguur kunnen zijn. Maar we hebben er een tatoeage van gemaakt, waardoor je het naar de leerlingen toe trekt.’

Tot slot: Starttaal Vervolg is in het voorjaar van 2025 verschenen. Ben je trots op de methode tot dusver?

‘Absoluut! Samen met drie collega’s schrijf ik de inhoud van de methode: ik schrijf teksten, zoek bronnen, verzin de vragen. Soms maak ik filmpjes en schrijf ik scripts. Dit zie je allemaal terug in het leerwerkboek. Als je al die leuke, creatieve opdrachten waar je zelf aan hebt meegewerkt ziet samenkomen in een geheel, dan ben ik daar heel trots op.’

Wil je meer weten over Starttaal Vervolg? Bekijk dan onze website.