Betere voorbereiding op studiekeuze

Van alle studenten die een mbo-diploma niveau 4 hebben gehaald, stroomt bijna de helft door naar het hbo. Uit recent onderzoek blijkt dat weer de helft van deze studenten tijdens hun hbo-studie stopt. Zo’n 20% al na het eerste studiejaar. Hoewel het onderzoek niet duidelijk aantoont dat deze cijfers verband houden met een slechte loopbaanbegeleiding, is het wel duidelijk dat er een wereld te winnen valt.

Betere voorbereiding op studiekeuze

woensdag, 6 november, 2024

Van alle studenten die een mbo-diploma niveau 4 hebben gehaald, stroomt bijna de helft door naar het hbo. Uit recent onderzoek blijkt dat weer de helft van deze studenten tijdens hun hbo-studie stopt. Zo’n 20% al na het eerste studiejaar. Hoewel het onderzoek niet duidelijk aantoont dat deze cijfers verband houden met een slechte loopbaanbegeleiding, is het wel duidelijk dat er een wereld te winnen valt.

Verkennend onderzoek Doorlopende Leerroute mbo-hbo
In september 2024 werd het ‘Verkennend onderzoek Doorlopende Leerroute mbo-hbo’ gepubliceerd, in opdracht van de Inspectie van het Onderwijs. Het onderzoek stelt de vraag in hoeverre het vervolgsucces bij mbo-opleidingen in het eerste jaar van het hbo samenhangt met de mate van voorbereiding op het vervolgonderwijs. Ofwel: zorgt een betere loopbaanbegeleiding van mbo-studenten voor minder uitval in hun eerste jaar hbo?

Betere voorbereiding en beter toezicht
Het onderzoek heeft geen verband gevonden tussen de mate van vervolgsucces en de voorbereiding op de studiekeuze. Toch zien de onderzoekers dat studenten met een hoog vervolgsucces zich beter voorbereid voelen op het hbo dan studenten met een laag vervolgsucces. Ook concluderen de onderzoekers dat de Onderwijsinspectie beter toezicht kan houden op de manier waarop mbo-instellingen aandacht besteden aan het opleiden naar vervolgonderwijs.

Opleiden naar vervolgonderwijs
Evenals het ‘opleiden voor een vak’ is het ‘opleiden voor vervolgonderwijs’ een kwalificatieplicht voor mbo-instellingen. De kwalificatiedossiers maken het toezicht op het opleiden voor een vak eenvoudig. Maar voor het opleiden naar vervolgonderwijs zijn zulke handvatten niet aanwezig. Daarom vullen opleidingen dit vrij in. Vaak door middel van LOB.

Studieloopbaanbegeleiding
Vrijwel alle mbo-opleidingen besteden op een manier aandacht aan studieloopbaanbegeleiding. Op meer dan de helft van de opleidingen helpt deze begeleiding studenten echter niet om een goed beeld te krijgen van hun toekomstplannen. Ze biedt vooral inzicht in de huidige studie. Bovendien is de begeleiding vaak niet structureel. Vooral open dagen en meeloopdagen moeten mbo-studenten een beeld geven van een vervolgstap naar het hbo.

Een kant-en-klare loopbaanmethode
Hier valt dus nog een wereld te winnen, aldus het onderzoek. Daarom hebben wij speciaal voor het mbo de loopbaanmethode Focus ontwikkeld. Deze methode biedt twee leerlijnen: een voor entree en niveau 2, en een voor niveau 3-4. De vaste structuur en heldere leerlijn van de methode geven zowel de docenten als de studenten houvast. Docenten hoeven namelijk niet al het lesmateriaal bij elkaar te verzamelen en loopbaanlessen zelf in te vullen. Ze krijgen een kant-en-klare methode én veel extra materiaal, zoals een competentiescan, persoonlijk ontwikkelingsplan en een docentenhandleiding met uitleg en lessuggesties. Redacteur Anne-Marie Brunen: ‘We willen de docent echt ontzorgen, zodat die zich kan focussen op het begeleiden van de student.’

Beeld van de toekomst
In Focus behandelen studenten de vijf loopbaancompetenties waaraan mbo-opleidingen aandacht moeten besteden. Hiermee komen ze veel over hun eigen competenties en kwaliteiten te weten, maar ook over hun toekomst. ‘We laten ze nadenken over hun opleiding, de stage die ze (gaan) lopen en het beeld dat ze van hun toekomst hebben,’ aldus Anne-Marie. Daarbij is het relevant dat studenten te weten komen waar hun eigen kwaliteiten liggen, maar ook wat ze zelf willen. Door ze een competentiescan en een persoonlijk ontwikkelplan in te laten vullen, kunnen ze beide aspecten onderzoeken.

Betere loopbaanbegeleiding
Door loopbaanbegeleiding net zo serieus te nemen als elk ander vak en door te werken met een kant-en-klare loopbaanmethode, kunnen mbo-opleidingen hun studenten de studiekeuzehulp bieden die ze verdienen. Op deze manier gaan meer mbo-studenten zich beter voorbereid voelen op hun vervolgstap.